Lễ hội Chuseok - Tết Trung Thu ở Hàn Quốc có gì đặc sắc

Khi những cơn mưa và những đợt nóng gay gắt thất thường cuối cùng của mùa hè kết thúc, cả đất trời Hàn Quốc bắt đầu chuyển mình đẹp dịu dàng trong nắng thu và người nông dân cũng náo nức chuẩn bị cho vụ thu hoạch mới. Lúc này cũng là thời điểm diễn ra một trong hai ngày truyền thống lớn nhất ở Hàn Quốc – lễ hội Chuseok hay còn gọi là Tết Trung Thu. Lễ hội Chuseok – Tết Trung Thu ở Hàn Quốc có gì đặc sắc, có khác biệt gì so với Tết Trung Thu ở Việt Nam không? Cùng tìm hiểu ngay nhé!

  1. Diện mạo Tết Trung Thu ở Hàn Quốc

Tương tự như Việt Nam hay các quốc gia Á Đông khách, Hàn Quốc cũng chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc. Vì thế, lễ hội Chuseok (Tết Trung Thu) ở Hàn cũng diễn ra vào ngày rằm tháng 8 âm lịch hàng năm.

Tuy nhiên, trong quá trình giao thoa văn hóa, mỗi một quốc gia khác nhau dựa trên những điều kiện địa lý, lịch sử và văn hóa khác nhau đều chỉ mượn “chiếc bình” hình thức để thay vào đó những men rượu riêng, từ đó thể hiện tinh thần và sức sống văn hóa truyền thống của riêng của dân tộc họ.

Chuseok là một trong những lễ hội truyền thống quan trọng của người Hàn Quốc, diễn ra nhiều hoạt động thú vị

Ở Việt Nam, ban đầu Tết Trung Thu là tết của người lớn để mừng mùa màng bội thu, cúng tổ tiên rồi dần chuyển thành ngày tết dành cho thiếu nhi. Thế nhưng, ngày tết thiếu nhi này lại không được công nhận là ngày lễ chính thống. Trái lại, ở một đất nước công nghiệp tham công tiếc việc như Hàn Quốc, người ta sẽ có đến 3 ngày để nghỉ ngơi và chuẩn bị đón chào ngày tết Chuseok.

Thực tế, có rất nhiều du học sinh và người lao động Việt Nam sống tại Hàn Quốc không hiểu vì sao người Hàn lại xem trọng ngày tết Chuseok đến thế. Họ cũng khá lúng túng khi vào những ngày nghỉ này, các hàng quán cũng như siêu thị đều đóng cửa và những tuyến đường phố nối dài những hàng xe từ thành phố lớn về các miền quê. Đó chính là bầu không khí và diện mạo ngày tết Chuseok ở Hàn Quốc.

Người Hàn có đến 3 ngày nghỉ ngơi để chuẩn bị đón chào tết Chuseok

  1. Nguồn gốc của lễ hội Chuseok

Từ “Chuseok” có nghĩa là đêm mùa thu, ám chỉ đêm trăng rằm đẹp nhất vào tháng 8 âm lịch. Tục ngữ Hàn Quốc có câu “Nông dân tháng 5, thần thiên tháng 8”. Nghĩa là, vào tháng 5, người nông dân phải vất vả, bận rộn với mùa màng nhưng đến tháng 8, khi việc đồng áng trong năm đã dần bước sang giai đoạn thu hoạch thì có thể thảnh thơi nghỉ ngơi như thần tiên, vụ xuân cũng sẽ nhàn nhã hơn chứ không cần phải “đổ mồ hôi, sôi nước mắt” nữa.

Các gia đình sẽ tụ họp tại gian nhà chính vào ngày đầu lễ Chuseok để thực hiện nghi thức tưởng niệm tổ tiên

Nguồn gốc của lễ hội Chuseok vẫn chưa được xác định vụ thể. Được biết, tết Chuseok còn có những tên gọi khác như Hangawi (han nghĩa là lớn, gawi là ở giữa), Tết Trung Thu, Gabae – ngày Gia bài. Trong đó, tương truyền vào ngày Gia bài, nhà vua thường tổ chức cho các công chúa thi dệt vải trong cung điện, ai thua sẽ phải chuẩn bị các tiết mục múa hát và các món ăn.

Tết Chuseok là ngày mà người nông dân Hàn Quốc xuyên suốt các thời kỳ lịch sử tạ ơn tổ tiên vì một mùa màng bội thu trong năm, đồng thời chia sẻ sự sung túc của họ với gia đình và bạn bè.

Nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc diễn ra sôi nổi trong ngày tết Chuseok

Mặc dù nguồn gốc chính xác của Chuseok còn chưa rõ ràng nhưng ngày lễ truyền thống này có thể được tìm thấy qua tín ngưỡng cổ xưa xung quanh mặt trăng. Mặt trời mọc được xem là thông thường nhưng trăng tròn chỉ xuất hiện mỗi tháng một lần nên được xem là sự kiện đặc biệt đầy ý nghĩa. Cũng chính vì lẽ đó mà lễ hội Chuseok diễn ra vào ngày trăng tròn, sáng là ngày 15 tháng 8 âm lịch.

  1. Những phong tục truyền thống trong ngày lễ Chuseok

Beolcho (bách thảo) và Seongmyo (tảo mộ)

Công việc quan trọng nhất trong ngày tết Chuseok của người Hàn là thể hiện đạo lý và lòng hiếu thảo đối với tổ tiên – nghi thức Beolcho và Seongmyo. Hai hoạt động này tương tự như phong tục tảo mộ vào tiết Thanh minh của người Việt Nam trong dịp Tết Nguyên đán.

Vào ngày Chuseok, các gia đình Hàn Quốc sẽ đến phần mộ tổ tiên, cắt cỏ và dọn dẹp khu vực xung quanh

Vào ngày Chuseok, các gia đình Hàn Quốc sẽ cùng đến phần mộ của tổ tiên, cắt cỏ dại và dọn dẹp khu vực xung quanh mộ. Sau khi hoàn tất, một mâm lễ gồm hoa quả, ngũ cốc và các nông sản đã thu hoạch được trong vụ mùa sẽ được dâng lên cúng tổ tiên để bày tỏ lòng thành kính, biết ơn.

Sau khi dọn sạch cỏ, một mâm cỗ sẽ được dâng lên để bày tỏ lòng thành kính, biết ơn với tổ tiên

Charye

Vào buổi sáng sớm ngày đầu tiên của tết Chuseok, toàn bộ thành viên trong mỗi gia đình sẽ tụ họp tại gian nhà chính – nơi bày bàn thờ tổ tiên để tiến hành các nghi lễ tưởng niệm. Trong ngày này, món ăn chủ đạo được dùng để cúng bái là Mebap – cơm gạo mới vừa thu hoạch. Sau khi cúng tổ tiên, mọi người sẽ quây quần bên nhau hưởng lộc của tổ tiên ban cho.

Mâm cỗ thịnh soạn gồm có những hoa quả, ngũ cốc mới được thu hoạch trong vụ mùa

Cũng giống như ở Việt Nam, trong những ngày lễ như thế này, người phụ nữ trong gia đình luôn bận rộn và vất vả nhất để chuẩn bị đồ cúng, các món ăn cho thành viên trong gia đình.

Chuseokbim

Vào ngày tết Chuseok, người Hàn sẽ chuẩn bị khoác lên mình những bộ hanbok truyền thống mới nhất và đẹp nhất để tham dự những nghi lễ tưởng niệm tổ tiên, hoặc tham dự những buổi tiệc tùng. Hanbok dành cho dịp này được gọi là Chuseokbim.

Người Hàn sẽ khoác lên mình những bộ hanbok đẹp nhất, mới nhất vào dịp tết Chuseok

Việc may hanbok mới có giá thành khá đắt đỏ bởi được may từ những chất liệu như vải sa, lụa dệt thủ công. Chính vì thế, các dịch vụ cho thuê hanbok đã ra đời để giải quyết bài toán chi phí cũng như phục vụ cho những du khách đến thăm Hàn Quốc trải nghiệm.

Olgesimni – tục treo ngũ cốc khô trước cửa

Sau khi thu hoạch, người Hàn sẽ chọn ra trong mỗi loại ngũ cốc những bó chín đượm nhất, đẹp nhất để treo lên cột nhà, cửa chính hay trước hiên nhà. Những bó ngũ cốc được chọn sẽ được dùng làm hạt giống cho mùa sau, để làm bánh cúng tổ tiên, cúng Ông Địa hoặc được dùng để thết đãi khách khi nhà có tiệc. Phong tục này thể hiện tính tuần hoàn của đất trời, mùa màng và ước nguyện cho những mùa màng sung túc, bội thu.

  1. Những trò chơi truyền thống trong ngày lễ Chuseok

Ganggangsullae

Ganggangsullae là điệu dân vũ tiêu biểu nhất trong lễ hội Chuseok, bắt nguồn từ vùng Tây Nam của Hàn Quốc. Khi trăng vừa lên trong đêm Trung Thu, phụ nữ trong làng sẽ bộ hanbok đẹp nhất của mình và tập hợp thành một vòng tròn ở bãi đất rộng để cùng nhảy múa trên nền của những điệu dân ca. Ngày nay, điệu dân vũ này vẫn được biểu diễn ở nhiều nơi trên đất nước Hàn Quốc. Bạn cũng có thể thưởng thức Ganggangsullae tại một số tụ điểm văn hóa ở Seoul.

Ganggangsullae là điệu dân vũ tiêu biểu nhất trong lễ hội Chuseok

Trong xã hội nông nghiệp, trăng rằm là biểu tượng cho sự sinh sôi, nảy nở, rất tương đồng với chức năng và biểu tượng sinh sản, gieo mầm và phát triển sự sống của người phụ nữ. Vì thế, ngày trăng tròn được ví như người phụ nữ đến kì “khai hoa nở nhụy”. Ganggangsullae trong ngày rằm là sự thăng hoa, là bài ca về vẻ đẹp của thiên nhiên và người phụ nữ.

Bạn cũng có thể thưởng thức Ganggangsullae tại một số tụ điểm văn hóa ở Seoul

Juldarigi – kéo co

Đây là trò chơi phổ biến dành cho mọi lứa tuổi. Các đội được chia đồng đều về số người, số người tham gia càng đông thì sợi dây càng dài, càng to và thời gian thi càng kéo dài. Giữa tiếng trống dồn dập, tiếng hò hét, tiếng cười và những khuôn mặt hớn hở lấp lánh mồ hôi khiến bầu không khí của tết Chuseok càng thêm rộn ràng, náo nhiệt.

Kéo co là trò chơi truyền thống dành cho mọi lứa tuổi

Ssireum – đấu vật

Đấu vật là trò chơi không thể thiếu trong ngày tết Chuseok, là dịp để các chàng trai thể hiện sức mạnh của mình. Các cuộc thi đấu vật sẽ được tổ chức trên bãi cỏ hoặc bãi cát, theo hình thức đấu loại trực tiếp. Người chiến thắng là người trụ lại đến cuối cùng và được tôn vinh là Jangsa – tráng sĩ, đồng thời nhận được nhiều giải thưởng từ dân làng.

Đấu vật có thể tổ chức trên bãi cỏ hoặc bãi cát, theo hình thức đấu loại trực tiếp

  1. Những món ăn không thể thiếu trong ngày lễ Chuseok

Songpyeon

Songpyeon là món bánh tiêu biểu trong ngày tết Chuseok được làm từ bột gạo mới, gạo không dính, có nhân vừng, đậu, đậu đỏ. Không giống với bánh Trung Thu ở Việt Nam được làm theo hình tròn hoặc hình vuông (tượng trưng cho đất, trời), bánh seongpyeon được nặn thành hình bán nguyệt. Sau khi nặn xong, bánh được cho vào chõ hấp, bên dưới lót lá thông để tạo hương thơm thanh khiết.

Songpyeon là món bánh tiêu biểu trong ngày tết Chuseok, có vẻ ngoài xinh xắn đáng yêu

Tết Chuseok của Hàn Quốc còn được gọi là ngày tết của các loại bánh. Mặc dù mỗi địa phương đều có phương thức và nguyên liệu làm bánh khác nhau nhưng tất thảy đều dùng những loại ngũ cốc tươi mới, vừa được thu hoạch để tạ ơn đất trời, tổ tiên đã ban cho một vụ mùa bội thu.

Bánh được nặn thành hình bán nguyệt, lót thêm lá thông trước khi hấp để tạo hương thơm thanh khiết

Toranguk – canh khoai sọ

Khoai sọ theo tiếng Hán là thổ noãn – nghĩa là trứng dưới lòng đất. Canh khoai sọ thường được ninh cùng ức bò hoặc gân bò, được xem là món canh bổ dưỡng, thanh đạm rất thích hợp để thưởng thức vào mùa thu.

Canh toranguk thường được dùng trong bữa cơm cùng kim chi và vài món khác

Rượu Baekju – bạch tửu

Trong dịp Chuseok, người Hàn thường thích tụ tập ăn uống với gia đình, tiếp đãi bạn bè nên trong tiệc nhất thiết phải có rượu. Ngoài Soju là loại rượu phổ biến, rượu Baekju – một loại rượu truyền thống được làm từ gạo mới cũng rất được ưa chuộng.

Trên đây là những thông tin thú vị về ngày Tết Trung Thu tại Hàn Quốc. Hy vọng, nếu bạn có kế hoạch mua vé máy bay Korean Air đi Hàn Quốc đúng dịp này, bạn sẽ được trải nghiệm và khám phá nhiều nét văn hóa truyền thống đặc sắc của Hàn Quốc hơn nữa!